Kutuplaşma teorisi nedir? (Ticari terimler kategorisi)

(Polar izatiorf theory) Gelişmiş ülkelerle bir az gelişmiş ülke arasında, serbest ticarete dayanan bir ortaklık kurulunca, zengin ülkeler daha zengin, yoksul ülke ise daha yoksul duruma gelir. Bunun nedeni, az gelişmiş ülkedeki vasıflı emek ve sermaye gibi üretim faktörlerinin, sağlayacağı yüksek gelirler dolayısıyla, gelişmiş yörelere göç etmesi ve az gelişmiş ülke sanayiinin gelişmiş ülkelerin rekabeti karşısında korumasız durumda kalmasıdır. Dolayısıyla az gelişmiş ülkeler hem faktör akımları, hem de kurulu ve kurulacak endüstrilerin dış rekabete dayanamaması dolayısıyla, serbest ticaretten zarara uğrarlar (Bkz. Genç Endüstriler Tezi) Kutuplaşma teorisi isveçli iktisatçı Gunnar Myrdal (1898-1985) tarafından ortaya atılmıştır. Bu teori özellikle az gelişmiş bir ülkenin gelişmiş ülkelerin oluşturdukları bir gümrük birliğine katılması durumunda geçerli olur. Aynı olgu, Türkiye’nin sanayiine yeterli bir gelişme sağlamadan, Avrupa Topluluğu’na girmesi durumunda da söz konusu olabilir. O nedenledir ki Türkiye ile Topluluk arasında "ortak üyelik" ilişkisi kuran Ankara Andlaşması’nda tam üyelik için Hazırlık Dönemi ve Geçiş Dönemi gibi çeşitli aşamalar öngörülmüştü. Kutuplaşma teorisi, yalnız ülkeler arasındaki ilişkilerde değil, bir ülke içinde çeşitli bölgeler arasında da kendini gösterir. Denetimsiz bir piyasa mekanizması, bölgeler arasında çeşitli gelişme farklılıkları doğurabilir. Bunun örneklerine çoğu ülkelerde rastlanabilir. Örneğin Türkiye’de Doğu ve Güney - Doğu Anadolu’nun Batı’ya göre geri kalması İtalya’da Kuzey - Güney İtalya sorunu, ABD’de yoksul Güney ile gelişmiş Kuzey sorunu, v.s. gibi. Ülkeler bölgesel kalkınma projeleriyle bu farklılıkları gidermeye çalışırlar.

İlgili olabilecek başlıklar

Kutuplaşma nedir?
Kutuplaşmak nedir?

--Reklam--